MAKALELER

GENÇ GİRİŞİMCİ TEŞVİKİ VE HANGİ ŞİRKET KURULMALI SORUSU



GENÇ GİRİŞİMCİ TEŞVİKİ VE HANGİ ŞİRKET KURULMALI SORUSU

HANGİ ŞİRKET TÜRÜ İLE TİCARET HAYATINA BAŞLAMALIYIM?

GENÇ GİRİŞİMCİLERE GELİR VERGİSİ TEŞVİKİ KAPSAMINDA KONUYA BAKIŞ

Ticaret hayatına başlamak isteyen girişimcilerin en çok sordukları soruların başında hangi şirket türü ile ticaret hayatına başlamayım gelir. Ticaret hayatına girmek isteyen girişimcilerin bir şirket (A.Ş. ya da LTD) şeklinde mi yoksa Şahıs firması şeklinde mi başlaması daha doğrudur sorusuna girişimcinin kendi özel durumunu inceleyerek kendisinin karar vermesi en doğru yol olacaktır.

                Konuya Sermaye şirketimi yoksa Şahıs şirketimi ayrımından bakarak, Gerçek Kişi ve Tüzel kişi ayrımında yönetimsel farklılıkların yanında vergisel olarak da dikkat çekmek istediğimiz konu, yeni düzenleme ile 29 yaşını doldurmamış genç girişimcilere getirilen ilk üç yıl için geçerli 75.000,00 kazanç istisnası vergi avantajı olacaktır.

                Yeni getirilen genç girişimci kazanç istisnasından yalnızca gerçek kişi genç girişimcilerin faydalanabileceğini tüzel kişilik kuran genç girişimciler faydalanamayacaktır.

Konuya ilişkin olarak Sermaye şirketleri ile Şahıs işletmelerini yönetimsel ve vergisel olarak aşağıdaki başlıklar altında değerlendirebiliriz.

Hangi Şirket Türü Hangi İşleri Yapabilir

  • - Bankacılık, Finans sektöründeki Anonim Şirket olarak faaliyet gösterme şartı dışında Şahıs Firması, Limited Şirket ya da Anonim Şirketin yapabilecekleri işler ve faaliyet konuları hakkında hiçbir kısıtlama yoktur.
  • - Girişimciler ithalat, ihracat, sanayi, alım satım, elektronik ticaret vs vs gibi tüm ticari faaliyetlerini herhangi bir kısıtlama olmaksızın istediği şirket türü ile yapabilirler.

Tüzel Kişi - Gerçek Gerçek Kişi Ayrımı Nedir?

  • - Sermaye şirketi kurularak ticaret hayatına başlamak istenmesi durumunda ticareti yapan girişimci değil Sermaye şirketi olacaktır,
  • - Şahıs işletmesi kurularak ticaret hayatına başlanmak istenmesi durumunda ticareti yapan girişimcinin kendisidir.
  • - Sermaye şirketi kurulduğunda ortaya yeni bir tüzel kişilik çıkarken, şahıs firmalarında ortada kişinin şahsi benliğinden farklı ayrı bir yapı yoktur.
  • - Sermaye şirketi kurulduğunda Ayrı bir tüzel kişilik oluştuğundan İster Anonim Şirket, İster Limited Şirket olsun yapılacak tüm değişiklikler (adres değişikliği, yönetim değişikli vs. vs.) iyi niyetli üçüncü kişilerin zarar görmemesi adına tescil ve ticaret sicil gazetesinde ilan edilir.
  • - Sermaye şirketleri ile ticaret yapan kişiler ortak ile muhatap olsa da esas olarak yeni doğan tüzel kişilik ile ticaret yapmakta, vadeli satış vs gibi tüm muamelelerde aslında ortağın değil tüzel kişiliğin sorumlu olduğunu bilmelidir.
  • - Tüzel kişilik (LTD. – AŞ.) ticari muamelelerden dolayı kendi sorumlu olduğundan kuruluşu 3 ya da 4 iş gününde tamamlansa da kapamak istediğiniz de tahmini 13 ay gibi bir süre tüm vergisel yükümlülükleri de devam etmek suretiyle tasfiye döneminin bitmesi beklenmelidir. (Girişimci LTD. ya da AŞ. Kurduktan sonra ertesi gün vazgeçer ise 13 ay beklemesi gerekmektedir.)
  • - Şahıs Firmaları şahsın kendi varlığı devam ettiğinden ve ticari ve kamu tüm borçtan şahsın kendisi tüm mal varlığı ile sorumlu olduğundan bekleme süresi olmaksızın derhal kapatılabilir.
  • - Tüzel kişilikler kurumsallaşmaya çok daha elverişli olup, yatırım alınması, birden fazla ortaklık yapılması durumunda hareket kabiliyetinin daha sağlam olması gibi konular tüzel kişiliklerin artı yönleridir.
  • - Tüzel kişinin varlığı şirket ortağının ya da şirket müdürlerinin varlığı olmayacağından, şirketten ortak ya da müdürlere sebepsiz mal ya da nakit çıkışı yapılmayacağı aşikardır, ortak şirketten para çıkarmak istediğinde kar payı – maaş – sermaye azaltımı gibi yollara başvurması gerekmektedir.

Vergisel konular

  • - Türkiye de şahıslar ister ticaret yapsın, ister maaş alsın, isterse kira geliri elde etsin her ne ad altında olursa olsun bir takvim yılında elde ettikleri gelirler için istisnalar da hesaplandıktan sonra 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu 103. ve 104. Maddeleri gereği artan oranlı vergi tarifesine bağlı olarak vergilendirilirler.
  • - Şahıs Şirketleri bir takvim yılı içinde elde etmiş oldukları Kar tutarı üzerinden çeyrek dönemlerde % 15 sabit, takvim yılını takip eden gelecek yıl mart ayında hesaplanan artan oranlı tarife uygulanacak vergi ile kar vergilerini belirler, mart ve temmuz aylarında iki taksit halinde öderler.
  • - Vergi dilimleri tarifesi yıllar itibariyle maliye bakanlığı tarafından güncellenmekle birlikte 2016 yılı itibariyle aşağıdaki gibidir.

12.600 TL'ye kadar  

15%

30.000 TL'nin 12.600 TL'si için 1.890 TL, fazlası   

20%           

69.000 TL'nin 30.000 TL'si için 5.370 TL, (ücret gelirlerinde 110.000 TL'nin 30.000 TL'si için 5.370 TL), fazlası 

27%

69.000 TL'den fazlasının 69.000 TL'si için 15.900 TL, (ücret gelirlerinde 110.000 TL'den fazlasının 110.000 TL'si için 26.970 TL), fazlası 

35%

  • - Tüzel Kişilerde, Elde edilen Kar girişimcinin değil Tüzel kişinin karı olmaktadır. Tüzel kişiliklerde kar üzerinden %20 sabit oranda vergilendirme yapılmaktadır.
  • - Girişimci şirket karı üzerinden % 20 vergi verilmesine müteakip kalan tutardan kar payı hakkı almak istemesi halinde ayrıca kesinti yoluyla % 15 vergi ödeyerek kalan tutarı hesabına alabilir.
  • - Aldığı brüt kar payı ile ilgili gelir vergisi beyannamesi verir, alınan brüt kar payı tutarının yarısı vergiden istisnadır ve kalan yarısı için yukarıda belirtilen tarife uygulanarak peşin olarak ödenen % 15 in haricinde kalan tutar olur ise ödenir, fazla ödeme varsa iade edilir.

Rakamlarla Vergisel karşılaştırma

  • - Kar dağıtımı yapılıp yapılmaması, kar rakamı büyüdükçe artan oranlı tarifeye göre şahıs firmalarının ödeyecekleri nihai vergi rakamların artması durumunda aşağıdaki hesaplamaların değişeceği unutulmamalıdır.
  • - Aşağıdaki hesaplamada bir sonraki bölümde şartları belirtilecek olan 29 yaşını doldurmamış genç girişimci teşviki dikkate alınmamış genel ticaret kavramları yönünden hesaplama yapılmıştır.
  •   -Girişimcimin çeyrek dönemleri itibariyle aşağıdaki kar tutarlarını elde ettiğini ve 2016 yılı sonunda genç girişimci kazanç teşvik tutarı olan 75.000 TL kar elde ettiğini düşünelim.
   

ÇEYREK DÖNEMLERİ

 DÖNEM KARI

   
   

2016/1-2-3 AYLAR KARI

A

10,000.00 ₺

   
   

2016/4-5-6 AYLAR KARI

B

20,000.00 ₺

   
   

2016/7-8-9 AYLAR KARI

C

20,000.00 ₺

   
   

2016/10-11-12 AYLAR KARI

D

25,000.00 ₺

   
   

TOPLAM 2016 YILI KARI

E

75,000.00 ₺

   
                 

 ŞAHIS FİRMASI VERGİ SİMİLASYONU

 

 SERMAYE ŞİRKETİ VERGİ SİMİLASYONU

2016 YILINA İLİŞKİN GELİR VERGİSİ HESAPLAMA

Her Çeyrek Sonrası Takip Eden 2. Ayda % 15 Peşin Vergi Verilir

 

2016 YILINA İLİŞKİN KURUMLAR VERGİSİ HESAPLAMA

Her Çeyrek Sonrası Takip Eden 2. Ayda % 20 Peşin Vergi Verilir

GEÇİCİ VERGİ 17.05.2016 (A*0.15)

 1,500.00 ₺

 

GEÇİCİ VERGİ 17.05.2016 (A*0.20)

2,000.00 ₺

GEÇİCİ VERGİ 17.08.2016 (B*0.15)

 3,000.00 ₺

 

GEÇİCİ VERGİ 17.08.2016 (B*0.20)

4,000.00 ₺

GEÇİCİ VERGİ 17.11.2016 (C*0.15)

 3,000.00 ₺

 

GEÇİCİ VERGİ 17.11.2016 (C*0.20)

4,000.00 ₺

GEÇİCİ VERGİ 17.02.2017 (D*0.15)

 3,750.00 ₺

 

GEÇİCİ VERGİ 17.02.2017 (D*0.20)

5,000.00 ₺

TOPLAM 2016 YILI KARI

 11,250.00 ₺

 

TOPLAM 2016 YILI KARI

 15,000.00 ₺

                 

2017 Yılı Mart Ayı Vergi Hesaplaması

Toplam Mali Yıl Karına Bir sonraki Yıl Tarifeye uygulanarak Vergi hesaplanır Ödenen Geçici Vergi düşülür.

 

2017 Yılı Nisan Ayı Vergi Hesaplaması

Toplam Mali Yıl Karına Bir sonraki Yıl Tarifeye uygulanarak Vergi hesaplanır Ödenen Geçici Vergi düşülür.

                 

GELİR VERGİSİ 31.03.2017 *

 18,000.00 ₺

 

KURUMLAR VERGİSİ 30.04.2017

 15,000.00 ₺

ÖDENEN GEÇİCİ VERGİ

- 11,250.00 ₺

 

ÖDENEN GEÇİCİ VERGİ

-15,000.00 ₺

KALAN ÖDENECEK GELİR VERGİSİ

 6,750.00 ₺

 

KALAN ÖDENECEK KUR. VERGİSİ

 - ₺

31.03.2017 1. TAKSİT GELİR VERGİSİ**

 3,375.00 ₺

         

31.03.2017 2. TAKSİT GELİR VERGİSİ

 3,375.00 ₺

 

Ortaklara Kar Dağıtımı

         

ŞİRKET KARI 

 75,000.00 ₺

Ortaklara Kalan Net Tutar

 

KURUMLAR VERGİSİ 

-15,000.00 ₺

         

NET ŞİRKET KARI

 60,000.00 ₺

ŞAHIS İŞLETMESİ KARI

 75,000.00 ₺

 

DAĞITILABİLECEK KAR * 

 60,000.00 ₺

TOPLAM GELİR VERGİSİ

 18,000.00 ₺

 

KAR PAYI STOPAJI (%15) 

9,000.00 ₺

ORTAK KALAN NET TUTAR

 57,000.00 ₺

 

ORTAK NET KAR PAYI **

 51,000.00 ₺

* 2016 Yılı Gelir vergisi Tarifesine Göre hesaplanmıştır             * Yedek Akçeler Gözardı Edilmiştir.

** Gelir vergi Sonrası kalan Gelir vergisi Takip Eden Yıl            * Ortak Cebine 51.000,00 TL girse de Ortak Karı Brüt Olan 60.000 TL

Mart ve Temmuz Aylarında İki Taksit Halinde ödenir                 olup beyanname ½ si artan oranlı vergiye tabi tutulacak. Ödenen vergi

                                                                                            mahsup edilecek, fazla ödenmiş stopaj iade edilecektir.

                                                                                            Örneğimizde Belirtilen Kar dağıtımı için 3.600,00 TL iade Doğmaktadır.

  • - Yukarıdaki hesaplamalardan da anlaşılacağı üzere şahıs firmaları kar dağıtsın ya da dağıtmasın nihai karları üzerinden yıl içinde %15 vergi verse de yıl sonunda % 35 e varan vergi yüküyle karşı karşıyadır.
  • - Sermaye şirketleri ise kar dağıtmamaları halinde sabit %20 vergi oranına tabi olup genç girişimci istisnası yok sayıldığı ve kar rakamlarının makul seviyelerde olduğu durumlarda vergisel avantajlıdır.

Genç girişimcilerde kazanç istisnası

  • - 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa, 10/2/2016 tarihli ve 29620 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 29/1/2016 tarihli ve 6663 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1 inci maddesi ile yapılan düzenlemeyle getirilen 29 yaşını doldurmamış genç girişimcilerde kazanç istisnasına ilişkin usul ve esasları hakkında açıklamalar yapılmıştır.
  • - Konuyla ilgili kanun metninde Maliye Bakanlığı uygulamaya yön vermeye yetkili kılınmış olup 5 Mayıs 2016 tarihli ve 29703 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 292 seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, söz konusu düzenlemelere ilişkin açıklamalar yapılmıştır.  Buna göre ilgili gelir vergisi maddesi aşağıdaki gibidir.

“Genç girişimcilerde kazanç istisnası:

MÜKERRER MADDE 20- Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis olunan ve mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla yirmi dokuz yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişilerin, faaliyete başladıkları takvim yılından itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca elde ettikleri bu kazançlarının 75.000 Türk lirasına kadar olan kısmı, aşağıdaki şartlarla gelir vergisinden müstesnadır.

1. İşe başlamanın kanuni süresi içinde bildirilmiş olması,

2. Kendi işinde bilfiil çalışılması veya işin kendisi tarafından sevk ve idare edilmesi (Çırak, kalfa veya yardımcı işçi çalıştırmak ya da seyahat, hastalık, askerlik, tutukluluk ve hükümlülük gibi zaruri ayrılmalar dolayısıyla geçici olarak işinde bilfiil çalışmamak bu şartı bozmaz.),

3. Faaliyetin adi ortaklık veya şahıs şirketi bünyesinde yapılması hâlinde tüm ortakların işe başlama tarihi itibarıyla bu maddedeki şartları taşıması,

4. Ölüm nedeniyle faaliyetin eş ve çocuklar tarafından devralınması hâli hariç olmak üzere, faaliyeti durdurulan veya faaliyetine devam eden bir işletmenin ya da mesleki faaliyetin eş veya üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan veya kayın hısımlarından devralınmamış olması,

5. Mevcut bir işletmeye veya mesleki faaliyete sonradan ortak olunmaması.

İstisna kapsamındaki faaliyetlerden kazanç elde edilmemesi veya istisna haddinin altında kazanç elde edilmesi hâllerinde dahi yıllık beyanname verilir.

Bu istisnanın, bu Kanunun 94 üncü maddesi uyarınca tevkif suretiyle ödenecek vergiye şümulü yoktur.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”

  • - 292 seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği , 3-A fıkrası gereği  tüm ortakların şartların tümüne eş zamanlı haiz olmaları şartı ile ortakların ayrı ayrı madde teşvik hükümlerinden faydalanacaklarından bahsedilmekte olup bu durumda her ortağın kendi payına ilişkin olarak 75.000,00 TL istisna tutarından yararlanacaktır.

“(3) Genç girişimcilerde kazanç istisnasında, özellikli durumlara ilişkin hususlar şunlardır:

a) Faaliyetin ortaklık olarak yürütülmesi.

1) Adi ortaklık veya şahıs şirketi kurmak suretiyle faaliyette bulunan mükellefler de ayrı ayrı istisnadan yararlanabilir. Bu durumda mükelleflerin istisnadan yararlanabilmeleri için tüm ortakların ayrı ayrı istisna şartlarını taşımaları gerekmektedir. Ortaklardan herhangi birinin istisna şartlarını taşımaması halinde, diğer ortaklar da istisnadan faydalanamaz.

Örnek 1: Bay (A), Bay (B) ve Bay (C), 17/2/2016 tarihinde adi ortaklık şeklinde lokanta işletmeciliği faaliyetine başlamış olup faaliyete başlanıldığı tarihte Bay (A) 27, Bay (B) 29, Bay (C) ise 32 yaşındadır. Buna göre; Bay (C), 29 yaş şartını ihlal ettiğinden ortakların hiçbiri istisnadan faydalanamayacaktır.”

Sonuç

  • - 10/2/2016 tarihinden sonra girişimciler ticaret hayatına başlarken hangi şirket türü ile ticaret hayatına başlamalıyım sorusuna cevap ararken, 2016 yılında uygulanan Gelir Vergisi tarifesine göre 75.000,00 TL lik Kar’a isabet eden 18.000,00 TL Teşviki hesaba katmaları ve teşvik süresinin 3 yıl olması sebebi ile 3 yılda bugünkü tarife değerleri üzerinden 54.000,00 TL avantaj sağlayacaklarını unutmamaları gerekmektedir.

 

 

Yazımızın PDF formatına ulaşmak için tıklayınız.

Kendi Bütçelediğiniz Kar Rakamları üzerinden Karşılaştırma yapabileceğiniz excel dosyamıza ulaşmak için tıklayınız.

 Cevherler Mali Müşavirlik Kurucu Ortak - SMMM Erhan ÇAĞŞIRLI31.05.2016 - Kaynak Gösterilemeden Yayınlanamaz.


31 Mayıs 2016 Salı